Η τελευταία έκθεση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) καταγράφει σημαντική επιδείνωση στις χώρες της Βόρειας, Νότιας και Δυτικής Ευρώπης, τις οποίες η ΔΟΕ, ακολουθώντας την ταξινόμηση του ΟΗΕ, αντιμετωπίζει ως ενιαία γεωγραφική υποπεριοχή.
Το ποσοστό ανεργίας στους νέους κάτω των 25 ετών έφτασε το 15% το 2025, από 14,2% το 2023. Η αύξηση αυτή συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες παγκοσμίως και φέρνει την ανεπτυγμένη Ευρώπη στην τρίτη θέση μεταξύ οκτώ παγκόσμιων υποπεριοχών ως προς την ανεργία των νέων.
Χειρότερη είναι η εικόνα μόνο στα αραβικά κράτη και στη Βόρεια Αφρική, όπου η ανεργία των νέων ανέρχεται σε 26,2% και 22,6% αντίστοιχα. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώθηκε στο 12,4% το 2025, ελαφρώς υψηλότερα από το ιστορικό χαμηλό του 12,3% που είχε καταγραφεί το 2023.
Η Ανατολική Ευρώπη δείχνει καλύτερη εικόνα, αλλά όχι χωρίς «αστερίσκους»
Η εικόνα στην Ανατολική Ευρώπη είναι διαφορετική. Η ανεργία των νέων υποχώρησε από 12,7% το 2023 στο 11,1% το 2025, πέφτοντας πλέον κάτω από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Ωστόσο, η ΔΟΕ επισημαίνει ότι πίσω από τη βελτίωση αυτή κρύβεται ένα άλλο ανησυχητικό στοιχείο: αυξήθηκε το ποσοστό των νέων που ούτε εργάζονται ούτε βρίσκονται σε εκπαίδευση ή κατάρτιση, δηλαδή η γνωστή κατηγορία NEET.
Στη Βόρεια, Νότια και Δυτική Ευρώπη, το πρόβλημα είναι ακόμη πιο ξεκάθαρο. Από τις 29 χώρες της συγκεκριμένης υποπεριοχής, οι 20 εμφάνισαν επιδείνωση της δυνατότητας των οικονομιών τους να απορροφούν νέο εργατικό δυναμικό και να προσφέρουν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας.
Και το πρόβλημα δεν αφορά μόνο όσους δεν έχουν σπουδάσει. Η ΔΟΕ διαπιστώνει ότι η δυσκολία εισόδου στην αγορά εργασίας πλήττει τόσο αποφοίτους δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης όσο και πτυχιούχους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Με άλλα λόγια, το πτυχίο από μόνο του δεν αποτελεί πλέον εγγύηση για μια ομαλή επαγγελματική εκκίνηση.
Ελλάδα: Μειώθηκε η ανεργία, αλλά παραμένει σε υψηλά επίπεδα
Η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των εννέα χωρών της ευρωπαϊκής υποπεριοχής που κατάφεραν να περιορίσουν την ανεργία των νέων μεταξύ 2023 και 2025.
Η βελτίωση, ωστόσο, δεν αρκεί για να αλλάξει τη συνολική εικόνα. Η ανεργία στους νέους είχε φτάσει το 26% το 2023 και, παρά την αποκλιμάκωση, παρέμενε στο 20% το 2025, αρκετά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Παράλληλα, τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν πόσο έντονες μπορεί να είναι οι μηνιαίες διακυμάνσεις. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, τον Μάιο του 2026 η ανεργία των νέων στην Ελλάδα βρισκόταν στο 15,9%, για να αυξηθεί απότομα στο 19,5% τον Ιούνιο.
Τα στοιχεία της Eurostat βασίζονται στα δεδομένα της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής. Χρειάζεται, ωστόσο, προσοχή στις συγκρίσεις, καθώς η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης χρησιμοποιεί διαφορετική μεθοδολογία και καταγράφει αισθητά υψηλότερα επίπεδα ανεργίας, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και περίπου διπλάσια.
Οι Ευρωπαίοι βλέπουν την αγορά εργασίας πιο «μαύρη»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα ακόμη εύρημα της έκθεσης, το οποίο δεν αφορά μόνο την αγορά εργασίας αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτή παρουσιάζεται από τα μέσα ενημέρωσης.
Η ΔΟΕ ανέλυσε περισσότερα από 207.000 δημοσιεύματα από ολόκληρο τον κόσμο, χρησιμοποιώντας τη βάση δεδομένων GDELT και εξετάζοντας την «τόνωση» του δημοσιογραφικού λόγου για την απασχόληση των νέων από τον Απρίλιο του 2023 έως τον Απρίλιο του 2026.
Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: η Ευρώπη ήταν η μοναδική περιοχή του κόσμου όπου η μέση αποτύπωση των δημοσιευμάτων για την απασχόληση των νέων παρέμεινε αρνητική και στις τρεις περιόδους που εξετάστηκαν.
Ο δείκτης κινήθηκε περίπου μεταξύ -0,1 και -0,2, δείχνοντας μια σταθερή, έστω και περιορισμένη, τάση απαισιοδοξίας.
Και αυτό συμβαίνει ακόμη και όταν άλλες περιοχές του κόσμου αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερα προβλήματα. Στην Αφρική, για παράδειγμα, όπου τα ποσοστά ανεργίας και NEET είναι από τα υψηλότερα παγκοσμίως, τα μέσα ενημέρωσης εμφανίζονται κατά μέσο όρο πιο θετικά.
Η εικόνα αυτή μπορεί να συνδέεται με τις υψηλές προσδοκίες που έχουν διαμορφωθεί στις ευρωπαϊκές κοινωνίες γύρω από την εργασιακή ασφάλεια και τις επαγγελματικές προοπτικές. Όταν οι προσδοκίες αυτές συγκρούονται με μια ολοένα πιο ασταθή αγορά εργασίας, η αίσθηση κρίσης γίνεται εντονότερη και αποτυπώνεται και στη δημοσιογραφική κάλυψη.
Το «παράθυρο» των ειδικευμένων επαγγελμάτων
Δεν είναι όλα όμως μαύρα. Η έκθεση εντοπίζει ένα σημαντικό θετικό στοιχείο για τη Βόρεια, Νότια και Δυτική Ευρώπη: η απασχόληση των νέων σε επαγγέλματα υψηλής ειδίκευσης αυξήθηκε κατά 3,1% μεταξύ 2023 και 2025.
Αντίθετα, η απασχόληση σε θέσεις μεσαίας ειδίκευσης παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη, σημειώνοντας οριακή άνοδο 0,4%.
Στην Ανατολική Ευρώπη καταγράφηκε αντίστροφη τάση. Παρότι η ανεργία των νέων μειώθηκε, η απασχόληση σε επαγγέλματα μεσαίας ειδίκευσης υποχώρησε κατά 5,4%, εξέλιξη που η ΔΟΕ συνδέει σε μεγάλο βαθμό με τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία.
Η τεχνητή νοημοσύνη ανοίγει νέο μέτωπο
Το μεγαλύτερο ίσως καμπανάκι αφορά την τεχνητή νοημοσύνη.
Η Βόρεια, Νότια και Δυτική Ευρώπη εμφανίζει το υψηλότερο ποσοστό νέων εργαζομένων που εκτίθενται στην επίδραση της AI παγκοσμίως: 14,9%, έναντι 14,3% στη Βόρεια Αμερική.
Η ΔΟΕ εξετάζει μάλιστα ένα υποθετικό σενάριο στο οποίο μόλις το 10% των θέσεων εργασίας που εκτίθενται στην τεχνητή νοημοσύνη καταργούνται πλήρως. Σε μια τέτοια περίπτωση, περίπου 590.000 νέοι εργαζόμενοι στην ευρωπαϊκή υποπεριοχή θα επηρεάζονταν, είτε επειδή θα έχαναν τη δουλειά τους είτε επειδή θα αναγκάζονταν να αλλάξουν επαγγελματικό αντικείμενο.
Πρόκειται κυρίως για διοικητικές και γραμματειακές θέσεις, οι οποίες παραδοσιακά λειτουργούν ως σημείο εισόδου των νέων πτυχιούχων στην αγορά εργασίας.
Ανάπτυξη χωρίς αρκετές νέες δουλειές
Το πρόβλημα επιβαρύνεται από τους χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Η οικονομία της Βόρειας, Νότιας και Δυτικής Ευρώπης αναπτύχθηκε μόλις κατά 1,2% το 2025, ενώ οι προβλέψεις κάνουν λόγο για 1,3% το 2026 και 1,4% το 2027.
Το ακόμη μεγαλύτερο ζήτημα είναι ότι η δημιουργία θέσεων εργασίας δεν αναμένεται να ακολουθήσει τον ρυθμό αύξησης του νεανικού πληθυσμού. Η ΔΟΕ υπολογίζει αρνητική διαφορά 1,2 ποσοστιαίας μονάδας και στα τρία έτη των προβλέψεων.
Και όταν η οικονομία δεν δημιουργεί αρκετές νέες θέσεις, το κόστος πέφτει κυρίως στους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία εργαζόμενοι, που διαθέτουν ήδη εμπειρία και επαγγελματική θέση, βρίσκονται συνήθως σε καλύτερη αφετηρία για να αντιμετωπίσουν μια δύσκολη συγκυρία.
Για τη νέα γενιά, όμως, το πρόβλημα είναι πιο βαθύ: δεν πρόκειται μόνο για το αν θα βρει μια δουλειά σήμερα, αλλά για το αν θα μπορέσει να αποκτήσει την πρώτη εργασιακή εμπειρία, να χτίσει καριέρα και να σταθεί οικονομικά σε μια Ευρώπη όπου η ανάπτυξη παραμένει χαμηλή και η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει γρήγορα τους κανόνες του παιχνιδιού.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου