Για τον άνθρωπο, η παρατεταμένη έλλειψη ύπνου μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα. Στο ζωικό βασίλειο, όμως, υπάρχουν είδη που έχουν αναπτύξει εκπληκτικές προσαρμογές, επιτρέποντάς τους να παραμένουν δραστήρια για εξαιρετικά μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν κοιμούνται καθόλου. Σε πολλές περιπτώσεις έχουν βρει τρόπους να «κλέβουν» ύπνο χωρίς να σταματούν ουσιαστικά τη δραστηριότητά τους.
Δελφίνια: Κοιμάται ο μισός εγκέφαλος
Τα δελφίνια διαθέτουν μία από τις πιο εντυπωσιακές στρατηγικές. Μπορούν να αφήνουν το ένα ημισφαίριο του εγκεφάλου να ξεκουράζεται, ενώ το άλλο παραμένει ενεργό.
Ο λεγόμενος μονοημισφαιρικός ύπνος τούς επιτρέπει να συνεχίζουν να ανεβαίνουν στην επιφάνεια για να αναπνεύσουν και να παραμένουν σε επαγρύπνηση απέναντι σε πιθανούς κινδύνους.
Φρεγάτες: Ύπνος ενώ πετούν
Οι φρεγάτες, μεγάλα θαλασσοπούλια, μπορούν να πραγματοποιούν εντυπωσιακά μεγάλα ταξίδια χωρίς να προσγειώνονται. Έρευνες έχουν δείξει ότι μπορούν να κοιμούνται για πολύ σύντομα χρονικά διαστήματα ακόμη και ενώ βρίσκονται στον αέρα.
Κατά τη διάρκεια αυτών των ταξιδιών περιορίζουν δραστικά τον συνολικό χρόνο ύπνου τους σε σχέση με όταν βρίσκονται στην ξηρά.
Τα δελφίνια διαθέτουν μία από τις πιο εντυπωσιακές στρατηγικές. Μπορούν να αφήνουν το ένα ημισφαίριο του εγκεφάλου να ξεκουράζεται, ενώ το άλλο παραμένει ενεργό.
Ο λεγόμενος μονοημισφαιρικός ύπνος τούς επιτρέπει να συνεχίζουν να ανεβαίνουν στην επιφάνεια για να αναπνεύσουν και να παραμένουν σε επαγρύπνηση απέναντι σε πιθανούς κινδύνους.
Φρεγάτες: Ύπνος ενώ πετούν
Οι φρεγάτες, μεγάλα θαλασσοπούλια, μπορούν να πραγματοποιούν εντυπωσιακά μεγάλα ταξίδια χωρίς να προσγειώνονται. Έρευνες έχουν δείξει ότι μπορούν να κοιμούνται για πολύ σύντομα χρονικά διαστήματα ακόμη και ενώ βρίσκονται στον αέρα.
Κατά τη διάρκεια αυτών των ταξιδιών περιορίζουν δραστικά τον συνολικό χρόνο ύπνου τους σε σχέση με όταν βρίσκονται στην ξηρά.
Μεταναστευτικά πουλιά
Ορισμένα μεταναστευτικά είδη περνούν περιόδους κατά τις οποίες η ανάγκη να συνεχίσουν το ταξίδι τους αλλάζει δραματικά τις συνήθειες ύπνου τους. Μικρά επεισόδια ύπνου και διαφορετική κατανομή της ξεκούρασης βοηθούν τα ζώα να ανταποκριθούν στις ακραίες απαιτήσεις της μετανάστευσης.
Ορισμένα μεταναστευτικά είδη περνούν περιόδους κατά τις οποίες η ανάγκη να συνεχίσουν το ταξίδι τους αλλάζει δραματικά τις συνήθειες ύπνου τους. Μικρά επεισόδια ύπνου και διαφορετική κατανομή της ξεκούρασης βοηθούν τα ζώα να ανταποκριθούν στις ακραίες απαιτήσεις της μετανάστευσης.
Φώκιες και άλλα θαλάσσια θηλαστικά
Ο ύπνος γίνεται ακόμη πιο περίπλοκος όταν ένα ζώο πρέπει να αναπνέει στην επιφάνεια αλλά περνά μεγάλο μέρος της ζωής του μέσα στο νερό. Ορισμένα θαλάσσια θηλαστικά έχουν αναπτύξει εξαιρετικά ευέλικτα πρότυπα ύπνου ανάλογα με το αν βρίσκονται στη στεριά ή στη θάλασσα.
Το πραγματικά εντυπωσιακό, επομένως, δεν είναι ότι αυτά τα ζώα «δεν κοιμούνται». Είναι ότι η εξέλιξη έχει μετατρέψει τον ύπνο σε κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που γνωρίζουμε εμείς, επιτρέποντας σε ορισμένα είδη να παραμένουν λειτουργικά εκεί όπου ένας άνθρωπος θα είχε ήδη εξαντληθεί.
Ο ύπνος γίνεται ακόμη πιο περίπλοκος όταν ένα ζώο πρέπει να αναπνέει στην επιφάνεια αλλά περνά μεγάλο μέρος της ζωής του μέσα στο νερό. Ορισμένα θαλάσσια θηλαστικά έχουν αναπτύξει εξαιρετικά ευέλικτα πρότυπα ύπνου ανάλογα με το αν βρίσκονται στη στεριά ή στη θάλασσα.
Το πραγματικά εντυπωσιακό, επομένως, δεν είναι ότι αυτά τα ζώα «δεν κοιμούνται». Είναι ότι η εξέλιξη έχει μετατρέψει τον ύπνο σε κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που γνωρίζουμε εμείς, επιτρέποντας σε ορισμένα είδη να παραμένουν λειτουργικά εκεί όπου ένας άνθρωπος θα είχε ήδη εξαντληθεί.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου